Astanada BMT-nin İnkişaf Proqramı (BMTİP) çərçivəsində Qazaxıstanda bərpa olunan enerji texnologiyalarına sərmayə qoyuluşu mövzusunda konfrans keçirilib.
Hafta.az-ın yazdığına görə, energetika nazirinin müavini Sunqat Yesimxanov Azərbaycan və Özbəkistanı yüksək gərginlikli dərin dəniz kabeli ilə birləşdirəcək beynəlxalq layihənin hansı mərhələdə olduğuna dair məlumat verib.
Bildirib ki, bütün layihə elektrik enerjisinin Xəzər dənizinin dibi ilə kabel vasitəsilə Azərbaycana, oradan isə Avropaya nəqlinə cavabdehdir. Hazırda danışıqlar müzakirə mərhələsindədir, artıq memorandum imzalanıb və qarşıda daha bir çox sazişlər var. Bu, Qazaxıstan və Özbəkistandan “yaşıl enerji” ixracını optimallaşdıracaq ötürmə dəhlizi olacaq. Bununla belə, Yesimxanov etiraf edib ki, layihə sabahdan qüvvəyə minsə, Qazaxıstan buna hazır olmayacaq - dizayn və müxtəlif tədqiqatlar üçün dörd-beş il çəkəcək.
“İndi nə Özbəkistan, nə də Azərbaycan - heç kim buna hazır deyil. Bu, öz son tarixləri olan yeni bir layihədir. Əvvəlcə texniki tapşırıq olacaq”, - deyə o, aydınlıq gətirib.
Kabelin çəkilməsinin digər Xəzəryanı ölkələrin maraqlarına təsir edib-etməyəcəyi dəqiq məlum deyil. Yesimxanov əmindir ki, bununla bağlı heç bir problem olmamalıdır, çünki məftil yalnız Qazaxıstan, Özbəkistan və Azərbaycan ərazilərindən keçcək.
“Düşünürəm ki, bu, Xəzər əməkdaşlığı çərçivəsində müzakirə olunacaq. Özbəkistanın, Azərbaycanın və bizim öz ərazilərimiz var. Ona görə də hesab edirəm ki, orada heç bir problem olmamalıdır. Buna baxmayaraq, bu, Xəzər əməkdaşlıq sazişləri çərçivəsində olacaq”, - nazir müavini deyib.
2018-ci ildə beş Xəzəryanı ölkə sualtı kabellərin çəkilməsi marşrutlarını müəyyən edən konvensiya imzalayıb. Orada Xəzərin dibi bütün dövlətlər arasında bölüşdürülürdü. Qazaxıstan kabelin marşrutu ölkələrdən birinə məxsus sektora təsir edərsə, onun marşrutunu əlaqələndirməli olacaq.
Qeyd edək ki, Rəqəmsallaşma və Aerokosmik Sənaye Nazirliyinin Xəzər dənizinin dibi ilə Azərbaycana doğru kabellərin çəkilməsi ilə bağlı oxşar layihəsi var. Bununla belə, orada vaxt çərçivəsi daha qısadır - idarə genişzolaqlı kabelin çəkilməsi üzrə işləri 2024-cü ilin sonuna qədər başa çatdırmağı planlaşdırırdı. Kabel çəkilişi Transtelecom, KazTransCom və Azərbaycanın telekommunikasiya operatoru AzerTelecom tərəfindən həyata keçirilir. Layihə yalnız 2026-cı ilə qədər istifadəyə veriləcək.
Yada salaq ki, layihənin təfərrüatlarını Azərbaycanın energetika nazirinin müavini Orxan Zeynalov açıqlayıb. O bildirib ki, işçi qrup artıq Bakıda birgə müəssisə yaratmaq barədə razılığa gəlib.
